Ser mestre todo un privilexio...ou non.

Miren ustedes, dende que teño uso de razón escoitei que os mestres eran uns privilexiados, que teñen 3 meses de vacacións, que cobrán un pastón, que é un traballo moi cómodo...

A mín sempre me gustou aprender e tamén ensinar, dende moi pequeno e penso que por iso pelexei moito por ser mestre.
Traballei de peón, librieiro, dependente, transportista e algunha cousiña máis. E asegúrovos que a profesión de mestre é das máis duras. Un mestre ben entendido traballa moitas horas, dende logo non chegan as 37,5 h  semanais que marca a lexislación, moitos seguro que non me creedes. Preparación de programacións, avaliación do alumnado, avaliación da práctica docente, formación, creación de materiais, traballo de innovación, atención de pais, atención de alumnado con NEAE, adaptar as clases para unha atención individualizada do alumnado, traballar con escasez de materiais, realización de informes para familiares, inspección educativa, dirección do centro, titorización, dinamización da biblioteca, planificación, execución e dinamización de activiades extraescolares e complementarias, mantenimiento de equipos informáticos, dinamización das TIC no centro, mantenimiento de webs, dinamización da lingua galega ou mantemento da convivencia escolar son algunhas dos traballos que fai un mestre.
Hoxe en día temos que engadir que unha parte do profesorado parece que so sabe criticar o traballo dos seus compañeiros, eses intentos por cambiar a forma de ensinar, de atopar camiños alternativos de aprendizaxe, sin outro afan de non quedar "mal" entre a comunidade educativa.
Como non, tamén os pais están a someternos a unha presión, moitas veces insoportable, xa que todo vale con tal de obter un aprobado para o seu fillo, amenazas, coaccións, mentiras, grupos de whatsapp nos que se dín  auténticas barbaridades... Non lles importa o aprendizaxe dos seus fillos, tan só unha nota no seu expediente académico.
Da administración educativa, inspección e política educativa en xeral non vou a falar hoxe. Pero si teño que dicir que a falta de planificación é enorme, o aumento da burocracia é bestial e a desvinculación coa realidade resulta increible.
Mirade ao voso arredor e ao mellor ser mestre non é un privilexio pero a min ENCÁNTAME.

PROGRAMAME. Por fin algo útil.

Óscar Abilleira, é un deses mestres coas ideas claras, coñecementos de informática e moitas gañas de traballar. Fálovos del porque o outro día asistín a unha charla e ademais de maravillarme a súa disposición, a súa claridade de ideas e o seu oficio. Sempre digo que da gusto asistir a unha charla cando o ponente transmite o seu amor polo traballo ben feito.

Falo de Óscar para comentar unha das súas aplicacións estrelas, PROGRAMAME. Unha aplicación sinxela na concepción, fácil de usar, chea de posibilidades pero sobre todo, moi útil para realizar unha das labores mais tediosas e moitas veces burocráticas dos mestres, a programación.

PROGRAMAME, non só aforra tempo, axuda a reflexionar, a ordear ideas, a deseñar UDIS ou tarefas integradas, incluso a avaliar.

A aplicación accedese a traves da web www.recursoseducativos.net, e tras un rexistro sinxelo xa podes empezar a traballar en PROGRAMAME. Que non sabes por onde empezar?, tranquilos hai un titorial bastante completo, ademais mandando un correo a info@recursoseducativos.net ides recibir apoio, e tamén podedes propoñer melloras ou colaborar con Óscar.

Nótase que é un mestre de infantil quen creou a aplicación, a organización, a facilidade de uso, ese compoñente de cariño que so os mestres e mestras de infantil dan nas súas aulas aparecen en PROGRAMAME. Mentres moitos mestres escapamos para non ir nin a unha substitución a educación infantil, eles enfrentanse aos problemas con facilidade pasmosa, sinxeleza e cariño.

Pois iso e PROGRAMAME, unha aplicación feita para enfrentarse a un problema de maneira fácil, de forma sinxela e con moito cariño.

Probádeo, e veredes que funciona moi ben.

GRAZAS ÓSCAR, necesitábamos algo así.

El estudiar se tiene que acabar.

Vaya frasecilla la del título, parece una locura dicha por un maestro.

Estudiar como trabajo siempre, desde muy pequeño me pareció un absurdo, lo tenía que hacer para aprobar pero no tenía mucho sentido. Hincar codos, chapar, memorizar por memorizar, llenar mi cabeza de datos que solo permanecian en mi memoria horas o como mucho días era un trabajo aburrido.

 El problema es que seguimos con la misma forma de enseñar. Parece que solo se aprende si se estudia durante horas y se sabe de memoria una determinada definición o se sabe resolver un tipo de problema. Y digo un tipo, porque se enseña con problemas tipo, que de tanto repetir el alumnado se sabe los pasos, pero no las razones por las que se puede resolver de esa manera.

Estudiar, como lo conocemos, debe ser un verbo que se use poco en la escuela. Debemos sustituirlo por otro mas adecuado aprender. y ¿que tienen que aprender?, pues a pensar, a razonar, a leer, a expresarse, a relacionarse, a compartir ideas, a conocerse a si mismos  y a los demas, a respetar a todos y todas las ideas... en definitiva a ser personas.

La idea es simple, llevarla a la práctica tampoco es muy complicada, convencer a padres, políticos y profesores resulta muy dificil.

CONTRADICIÓNS

Xa sei que non descubro a pólvora cando digo que as políticas educativas son pouco efectivas cando se alonxan da realidade ou parecen  feitas por persoas que adican a meirande parte do seu tempo a coidar ovellas con pastor eléctrico. Pero o que resulta asombroso é como se dontradín uns aos outros e non pasa nada.
Se tivechedes a oportunidade de ler a LOMCE ( ley Wert para os non iniciados) poidechedes constatar que entre outras cousas positivas e negativas, que se remarca a tendencia a cambiar as metodoloxías tradicionais por outras nas que o alumno pase a ser o protagonista do ensino. Exemplo de ese tipo de metodoloxías son as aprendizaxes baseadas en proxectos (ABP).
Esta idea eu a defendo, a animo e a promociono. Que o alumno, investigue, descobra e cree guiado polo mestre e que aprenda facendo é na miña opinión o obxectivo que debe pretender un sistema educativo.
A contradición da que falo do título aparede cando vemos que na realidade o único que se fomenta e a utilización de libros de texto, a traves de axudas directas ou indirectas, programas como edixgal ( libros de texto electrónicos)... Libros de texto que como comprenderedes non axudan a romper con metodoloxías rancias, pouco efectivas e alonxadas da realidade social. Libros de texto que moitas veces impiden o traballo dos mestres e profesores, xa que aparece o que poderíamos chamar síndrome de acabar o libro. Síndrome que teñen algúns profesionais e que lles impide facer un traballo alternativo porque teñen que rematar o libro que tanto diñeiro costa.
E acontradicción aumenta cando falas con educadores que traballan exclusivamente con metodoloxías cooperativas, de investigación, ABP... e o seu alumnado non recibe nin pode recibir axuda algunha para mercar materiais, libros de consulta, revistas...
A contradición estala cando non hai cartos, gastanse unha porrada  en axudas ou en mercar licencias e logo non temos cartos para un simple microscopio, revista ou outros materiais cos que poder manipular, investigar e traballar. E sobre todo cos que poder APRENDER.

3 accións sinxelas para mellorar a educación

Ola a todos, non me podo resistir a colgar esta charla TED de Xosé Manuel Dopazo... Que deixa as cousas moi clariñas.

Time line, DIPITY.

      Vou falar dunha aplicación orientada a educación que penso se pode aproveitar moito nas nosas clases. A aplicación chámase DIPITY.  Trátase dunha aplicación web 2.0. Como xa sabesdes encántanme estas dúas cualidades. Que sexa unha aplicación WEB permítenos acceder dende calquera sistema operativo, tan só necesitamos un navegador e tamén me gusta que sexa 2.0 o que nos permite traballar xuntos e colaborar para chegar mais lonxe.

DIPITY é unha aplicación para crear LIÑAS DE TEMPO ou time line, nas que se poden incluir vídeos, imaxenes, enlaces... Despois dun sinxelo paso de rexistro, aparecenos unha aplicación supersinxela que paso a paso nos permite crear a liña de tempo.  Pensadeo ben, crear liñas de tempo, de calquera cousa. Seguro que moitos xa pensachedes e historia e en literatura é perfecto para que os profesores poidan montar dunha forma clara a temporalidade dun suceso histórico ou a vida dun autor.

      Pero démoslle unha volta mais, podemos e debemos promover que sexan os alumnos os que creen liñas de tempo. E non só sobre historia, literartura, senón sobre calquera cousa, evolución dos aprendizaxes ao longo do curso, ou sobre a vida dos nosos alumnos, a historia do centro, do concello.... Case calquera cousa vale. Pensade o traballo de investigación, de lectura, de extracción de información, de comprender esa información que teñen que facer os nosos alumnos para crear unha liña de tempo. 

      Como sempre vos digo démoslle un problema e que traballen para atopar a solución. A esto chamalle KEY COMPETENCES.

O desafío dos mestres.

Un profesor enfréntase todos os días a un desafio moi importante, ensinar a un grupo de nenos diferentes entre si, con diferentes experiencias, con diferentes niveis de coñecemento, intelixencia, capacidade de dominar as súas emocións... A isto hai que engadir, o entorno do alumnado mais ou menos implicado na súa educación, niveis económicos, sociais e culturais moi distintos.

Esta diversidade fai que o ensino sexa unha das profesións mais complicadas que existen. Imaxinade como se enfrentaría un cociñeiro a facer un menú, sen coñecer de todo os ingredientes, incluso os tempos de coción, pois varian dun día para outro, nin os gustos dos comensais... e ademais esiximoslle que sexa un menú rico e saúdable. Complicado, verdade?

Todas estas dificultades os mestres intentan solucionalas con ferramentas metodolóxicas. Metodoloxías de todo tipo, mais directivas, mais analíticas, mais globais, que potencian a memoria ou a creatividade, que traballan as emocions, que sexan mais ou menos motivadoras...

Na facultade de maxisterio, tiven un profesor que dixo que un excelente mestre sería aquel que funcionase coma un médico. Cando da unha medicina sabe para que a dá, como ten que tomala e os resultados que se espera conseguir. Se trasladamos esta idea a un mestre, cando propón un exercicio ou tarefa debería saber para que lla pon, en que dosis, como debe facela o alumno ( individual, pequeno grupo...)os resultados esperados e os camiños alternativos en caso de non conquerir eses obxectivos.

Esto como suporedes é moi complicado. Primeiro porque a maioría do profesorado non ten a formación necesaria. Non hai moitos mestres cunha vagaxe metodoloxíca moi ampla e profunda. So hai que lembrar que na maioría dos casos todos os mestres e profesores utilizan o libro de texto, a clase maxistral e os deberes fotocopiados. Descoñecen ou mellor dito descoñecemos os últimos avances en neuropsicoloxía aplicables directamente á escola.

Ben certo é, que existen multitude de cursos de formación tanto por parte da administración publica coma de entes privados. Esta formación en moitos casos está mal plantexada e case nunca se leva  a práctica e cando se leva, o mestre ten que "aguantar" as zancadillas que lle poñen os equipos directivos, os compañeiros ou os pais e nais do alumnado.

Segundo, os mestres e as familias prefiren o inmovilismo. En xeral os cambios vense con moito medo e aos mestres e profesores que intentan levar a cabo esas dinámicas son vistos como xente "rara". Nos centros educativos sempre están os que lanzan  "coiteladas", que van minando as ilusións de profesionais que queren traballar doutra maneira, convencidos de máxima do Sr Einstein " si buscas resultados distintos, non fagas sempre o mesmo". As veces os acoiteladores están no equipo directivo, adicandose a poñer trabas ao traballo dos innovadores, que si necesitas utilizar libros, que si non podes facer isto, que si fas moito ruido, que si a programación debe ser así, tes que facer o mesmo que os teus compañeiros, o horario ten que ser así...

E terceiro, os recursos dos que se dispoñen son moi limitados, aulas pequenas, mal equipadas, nalgúns casos masificadas, non insonorizadas...

Pero a pesares de todas estas dificultades, ahí están, eses "raros" que poñen a ilusión as horas, que van a todos os cursos formativos que poden, que se arriscan, que so escoitan as críticas positivas e que están dispostos a mellorar, a facer un cambio dende dentro, a demostrar que a escola pode aportar a sociedade todo o que está necesita, a axudar a crear persoas creativas, autonomas, dispostas a traballar en equipo...

Son dos que penso que eses profesionais deberían ser premiados, que no ensino non todos somos iguais, non todos traballamos o mesmo e polo tanto non todos deberíamos recibir o mesmo. Non só estou a falar de diñeiro, senón de recoñecemento, de facilidade no seu traballo, diso que se chama desenrolo profesional. E todo isto para que?, pois para parar co inmovilismo que é unha das grandes lacras do ensino .